خلاصه پروژه
با توجه به اینکه خطوط تولید ماده اولیه دارویی محیطی با ریسک بالا فعالیت میکنند، استفاده از تجهیزات معمولی برقی یا الکتریکال در این ناحیه مطلقاً ممنوع است. وجود گردوغبار پودری دارویی در کنار احتمال حضور بخارهای قابل اشتعال، این محیط را در طبقهبندی زون انفجاری Z22 قرار داده است؛ یعنی کوچکترین جرقه، تخلیه الکترواستاتیک یا نشتی برق میتواند باعث احتراق یا انفجار شود.
به همین دلیل، در این پروژه باید استانداردهای ویژهای رعایت میشد:
- جلوگیری از ایجاد الکتریسیته ساکن در مسیر انتقال مواد (استفاده از تجهیزات آنتیاستاتیک و ارتینگ تخصصی)
- جلوگیری از جرقه مکانیکی یا الکتریکی (عدم استفاده از موتورهای الکتریکی در محیط و انتخاب سیستم انتقال خلا)
- استفاده از تجهیزات دارای تأییدیه ATEX Zone 22
- طراحی مسیر انتقال به صورت کاملاً بسته (Closed Conveying) تا از خروج پودر به محیط و ایجاد ابر گردوغبار جلوگیری شود
این طراحی باعث شد فرآیند انتقال مواد بدون جرقه، بدون نشت پودر و کاملاً ایمن انجام شود و استانداردهای GMP و ATEX بهطور کامل رعایت گردد.
در این پروژه، شرکت تصمیم وکیوم یک سیستم انتقال مواد پنوماتیک برای یک کارخانه داروسازی طراحی و اجرا کرد. هدف، انتقال ایمن و بهداشتی موادپودری بین ایستگاههای تولید و بستهبندی بود.
چالش ها و راهکار ها
با توجه به اینکه این پروژه از لحاظ محدودیتهای فنی نیاز به سیستم ضد انفجار داشت، شرکت تصمیم وکیوم از مکنده صنعتی داروسازی با طراحی ضد انفجار برای انتقال ایمن مواد به راکتورها استفاده نمود.
استفاده از مکنده هایی با توان 20 کیلو وات، سیستم نظافت اتوماتیک، اتوفیل های انتقال مواد استنلس استیل، وجود سیستم های تخلیه منحصر بفرد، از مزایای اصلی این پروژه می باشد.
نتیجه نهایی
در این پروژه، شرکت تصمیموکیوم با توجه به شرایط پرریسک تولید دارو و طبقهبندی محیط در زون انفجاری Z22، یک سیستم انتقال مواد پنوماتیک–خلا (Vacuum Conveying) کاملاً ایمن، بدون جرقه و سازگار با استانداردهای ATEX و GMP طراحی و اجرا کرد.
با توجه به ممنوعیت استفاده از تجهیزات الکتریکال معمولی، تمامی تجهیزات انتقال شامل اتوفیلهای استنلساستیل آنتیاستاتیک، خطوط انتقال بسته، ارتینگ تخصصی و مکندهی ضد انفجار با توان 20 کیلووات انتخاب و نصب شدند.
این سیستم موفق شد مواد اولیه دارویی را با ظرفیت ۱۴۰۰ کیلوگرم در ساعت در مسافت ۲۵ متری، بدون نشت پودر، بدون تماس انسانی و کاملاً بهداشتی به راکتورهای تولید منتقل کند؛ درحالیکه مکنده و تابلو کنترل در محیط امن (Safe Area) قرار گرفتند. خروجی پروژه: انتقال ایمن و پایدار مواد، حذف ریسک انفجار، افزایش بهرهوری و کاهش آلودگی محیط تولید.
برای مشاهده نمونهای دیگر از اجرای سیستم انتقال مواد در خطوط دارویی، میتوانید پروژه سیستم انتقال مواد پنوماتیک دارویی را نیز بررسی کنید.
سوالات متداول
1- آیا این سیستم انتقال مواد برای محیطهای دارای خطر انفجار مناسب است؟
بله. این پروژه بر اساس الزامات ATEX Zone 22 طراحی شده و تمامی تجهیزات در مسیر انتقال مواد بهگونهای انتخاب شدهاند که خطر ایجاد جرقه، تخلیه الکترواستاتیک و انفجار ناشی از گردوغبار قابل اشتعال را به حداقل برسانند.
2- چرا در این پروژه از سیستم انتقال مواد با خلأ (Vacuum Conveying) استفاده شده است؟
سیستم انتقال مواد با خلأ امکان جابهجایی کاملاً بسته مواد پودری را فراهم میکند. این روش از انتشار گردوغبار در محیط جلوگیری کرده، آلودگی محصول را کاهش میدهد و ایمنی فرآیند را در صنایع دارویی افزایش میدهد.
3- ظرفیت انتقال مواد در این پروژه چقدر است؟
سیستم طراحیشده قادر است مواد اولیه دارویی را با ظرفیت ۱۴۰۰ کیلوگرم در ساعت و در فاصله ۲۵ متر بهصورت پیوسته و ایمن منتقل کند.
4- چه اقداماتی برای جلوگیری از ایجاد الکتریسیته ساکن در این پروژه انجام شده است؟
در این پروژه از تجهیزات آنتیاستاتیک، ارتینگ تخصصی، خطوط انتقال مناسب و تجهیزات سازگار با محیطهای مستعد انفجار استفاده شده تا از تجمع بار الکتریکی و ایجاد جرقه جلوگیری شود.
5- آیا این سیستم با استانداردهای GMP صنایع دارویی سازگار است؟
بله. استفاده از اتوفیلهای استنلس استیل، مسیر انتقال کاملاً بسته، کاهش تماس انسانی با مواد و قابلیت نظافت آسان تجهیزات باعث شده است این سیستم با الزامات بهداشتی صنایع دارویی و استانداردهای GMP سازگاری داشته باشد.
6- مزیت استفاده از سیستم انتقال مواد پنوماتیک نسبت به انتقال دستی چیست؟
کاهش آلودگی محصول، افزایش ایمنی کارکنان، حذف تماس مستقیم اپراتور با مواد، جلوگیری از هدررفت پودر، افزایش سرعت تولید و کاهش ریسک انفجار از مهمترین مزایای سیستم انتقال مواد پنوماتیک در صنایع دارویی محسوب میشوند.
